Chị Nguyễn Thị HồngàikhoảndoanhnghiệpKhingânhàngsốbỏrơidoanhnghiệpnhỏlàm việc tự do， chủ một xưởng may gia công ở Bình Dương。vừa mất gần hai tuần để mở được tài khoản doanh nghiệp tại một ngân hàng số nổi tiếng. Lý do không phải hồ sơ phức tạp， mà vì ứng dụng yêu cầu xác thực khuôn mặt qua video call – thứ mà chiếc điện thoại cũ của chị không hỗ trợ. “Tôi gọi tổng đài năm lần， nhân viên hướng dẫn đủ kiểu， cuối cùng bảo ra quầy giao dịch. Ra quầy thì họ nói phải quay lại app. Vòng luẩn quẩn” chị kể. Câu chuyện của chị Hồng không cá biệt. Trong khi các ngân hàng số ồ ạt quảng cáo mở tài khoản doanh nghiệp online chỉ trong 15 phút， rất nhiều hộ kinh doanh， doanh nghiệp siêu nhỏ vẫn loay hoay như gà mắc tóc.Thực tế， bao moi tài khoản doanh nghiệp trực tuyến đang là cuộc đua của các nhà băng. Số liệu từ Ngân hàng Nhà nước cho thấy hơn 80% giao dịch doanh nghiệp đã được số hóa， nhưng tỷ lệ mở mới tài khoản doanh nghiệp qua kênh số chỉ đạt khoảng 35% vào cuối năm 2024. Con số này thấp hơn nhiều so với tài khoản cá nhân (gần 90%). Nguyên nhân chính nằm ở quy trình định danh điện tử (eKYC) – vốn được thiết kế cho cá nhân， không tính đến đặc thù doanh nghiệp như người đại diện pháp luật thay đổi， con dấu， hay giấy phép kinh doanh bản gốc. Một chuyên viên tín dụng tại TP.HCM thừa nhận: “Hệ thống eKYC của chúng tôi không đọc được giấy phép kinh doanh scan mờ. Khách hàng phải chụp lại。có khi cả chục lần”Điều đáng nói là các ngân hàng thương mại cổ phần lớn như Techcombank， VPBank hay MB đã tung ra gói tài khoản doanh nghiệp số với nhiều tính năng hấp dẫn: miễn phí chuyển khoản， quản lý dòng tiền tự động， kết nối hóa đơn điện tử. Nhưng để được dùng。doanh nghiệp vẫn phải đến quầy ít nhất một lần – trừ khi họ may mắn có đủ điều kiện eKYC nâng cao. Anh Trần Văn Nam， giám đốc một công ty logistics nhỏ ở Hải Phòng， phàn nàn: “Tôi mở tài khoản doanh nghiệp online cho công ty mẹ mất 20 phút， nhưng đến công ty con thì bị từ chối vì người đại diện pháp luật vừa thay đổi. Hệ thống bắt chờ 7 ngày làm việc để cập nhật dữ liệu dân cư. Trong khi đó hợp đồng với đối tác cần tài khoản gấp”Sự thiếu đồng bộ giữa cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và đăng ký doanh nghiệp khiến nhiều ngân hàng chọn cách an toàn: yêu cầu khách hàng ra quầy. Điều này vô tình tạo ra rào cản với những doanh nghiệp mới thành lập hoặc hộ kinh doanh chuyển đổi. Một khảo sát nội bộ của Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam hồi tháng 3/2025 cho thấy 62% doanh nghiệp được hỏi gặp khó khăn khi mở tài khoản doanh nghiệp trực tuyến， chủ yếu do lỗi xác thực giấy tờ và thiếu hỗ trợ sau khi đăng ký. “Chúng tôi không cần miễn phí， chỉ cần mở được tài khoản trong ngày” một chủ doanh nghiệp ngành thực phẩm ở Đà Nẵng nói.Về phía ngân hàng， họ cũng có nỗi khổ riêng. Chi phí vận hành eKYC cho doanh nghiệp cao gấp ba lần cá nhân do phải xử lý nhiều loại giấy tờ và kiểm tra chéo. Rủi ro gian lận trong mở tài khoản doanh nghiệp ảo để rửa tiền cũng khiến các nhà băng thận trọng. Tuy vậy。

một số chuyên gia cho rằng sự thận trọng quá mức đang đẩy khách hàng sang các ví điện tử hoặc ngân hàng nước ngoài có quy trình linh hoạt hơn. Đã có trường hợp doanh nghiệp Việt mở tài khoản tại ngân hàng số của Singapore chỉ với hộ chiếu và mã số thuế， dù hoạt động chính trong nước. “Nếu ngân hàng trong nước không thay đổi， họ sẽ mất thị phần doanh nghiệp nhỏ vào tay đối thủ ngoại” một luật sư chuyên về fintech nhận định.Thay đổi đang diễn ra chậm nhưng có tín hiệu tích cực. Từ đầu quý II/2025， một số ngân hàng đã thử nghiệm eKYC doanh nghiệp qua VNeID mức độ 2。

cho phép xác thực người đại diện pháp luật và giấy phép kinh doanh điện tử. TPBank tiên phong triển khai từ tháng 4， và theo ghi nhận， thời gian mở tài khoản doanh nghiệp giảm còn trung bình 25 phút， không cần ra quầy. Dù vậy， phạm vi vẫn hẹp: chỉ áp dụng cho doanh nghiệp có mã số thuế đã đăng ký thành công với cơ sở dữ liệu quốc gia. Những hộ kinh doanh cá thể – chiếm hơn 70% tổng số doanh nghiệp – vẫn nằm ngoài vòng phủ sóng. “Chúng tôi đang chờ ngày được mở tài khoản doanh nghiệp như mở tài khoản cá nhân” chị Hồng， chủ xưởng may， nói. Câu chờ đợi ấy có lẽ không còn xa， nếu các ngân hàng chịu lắng nghe hơn là chạy theo con số quảng cáo.