Hàng trăm doanh nghiệp nhỏ và vừa tại TP.HCM vừa nhận thông báo truy thu thuế từ cơ quan thuế. Không ít chủ doanh nghiệp ngỡ ngàng vì cứ nghĩ mình chưa phát sinh lợi nhuận thì không phải đóng thuế. Thực tếếdoanhnghiệpAiphảiđóngvàđóngnhữnggìlưu ý khi mở quán cà phê， thuế doanh nghiệp không chỉ đánh vào lợi nhuận. Có những khoản thuế， phí mà bất kỳ ai đăng ký kinh doanh đều phải thực hiện， kể cả khi doanh thu bằng không.Câu hỏi "thuế doanh nghiệp ai phải đóng" thường được hiểu đơn giản là các công ty， tổ chức có hoạt động sản xuất kinh doanh. Nhưng theo Luật Quản lý thuế 2019， người nộp thuế bao gồm cả hộ kinh doanh， cá nhân kinh doanh có đăng ký. Điều đáng nói: rất nhiều hộ kinh doanh cá thể vẫn nhầm tưởng mình không thuộc diện đóng thuế doanh nghiệp. Chị Lan， chủ một cửa hàng tạp hóa ở quận Bình Thạnh， chia sẻ: “Tôi mở bán gần ba năm， doanh thu mỗi tháng vài chục triệu。thấy thuế môn bài đóng đều. Đến khi nhận thông báo nợ thuế thu nhập cá nhân， tôi mới tá hỏa” Trường hợp của chị Lan không hiếm. Thuế doanh nghiệp ai phải đóng phụ thuộc vào loại hình， ngành nghề và doanh thu thực tế， chứ không phải cứ có mã số thuế là đương nhiên phải nộp tất cả các loại thuế.Có bốn nhóm thuế chính mà doanh nghiệp thường phải đối mặt. Thứ nhất。thuế môn bài (lệ phí môn bài) – đây là khoản “cứng” nhất. Doanh nghiệp có vốn điều lệ từ 10 tỷ đồng trở xuống đóng 2 triệu đồng/năm;trên 10 tỷ đóng 3 triệu. Hộ kinh doanh doanh thu trên 500 triệu đồng/năm đóng 1 triệu， dưới 500 triệu được miễn. Nhiều người vẫn gọi đây là thuế doanh nghiệp， dù bản chất là lệ phí. Thứ hai， thuế giá trị gia tăng (GTGT) – áp dụng cho hầu hết hàng hóa， dịch vụ. Doanh nghiệp kê khai đầu ra， khấu trừ đầu vào. Thứ ba， thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) – chỉ đánh trên phần lợi nhuận sau khi trừ chi phí hợp lý. Mức phổ thông 20%， doanh nghiệp nhỏ có thể 15% hoặc 17% tùy doanh thu. Cuối cùng， thuế thu nhập cá nhân (TNCN) cho chủ doanh nghiệp， người lao động – doanh nghiệp có trách nhiệm khấu trừ và nộp thay. Như vậy， thuế doanh nghiệp ai phải đóng không chỉ là bản thân công ty mà còn liên quan đến từng cá nhân trong bộ máy.Điểm dễ nhầm lẫn nhất là giữa “doanh nghiệp” và “hộ kinh doanh”. Theo Nghị định 01/2021， hộ kinh doanh do một cá nhân hoặc một nhóm người làm chủ， không có tư cách pháp nhân. Họ không đóng thuế TNDN mà đóng thuế TNCN theo biểu lũy tiến hoặc theo tỷ lệ trên doanh thu. Ví dụ， hộ kinh doanh ngành ăn uống doanh thu 200 triệu đồng/tháng， thuế GTGT 3%， TNCN 1，5%， cộng thêm lệ phí môn bài. Nếu doanh thu dưới 100 triệu đồng/năm thì được miễn GTGT và TNCN. Nhưng nếu vượt ngưỡng。dù lỗ vẫn phải nộp. Đây là lý do nhiều hộ kinh doanh bức xúc vì “lỗ mà vẫn đóng thuế”. Thực ra， thuế doanh nghiệp ai phải đóng chỉ chính xác khi phân biệt rõ: doanh nghiệp tư nhân， công ty TNHH， công ty cổ phần đóng thuế TNDN;

còn hộ kinh doanh， cá nhân kinh doanh đóng thuế TNCN. Cách tính và mức thuế suất khác nhau hoàn toàn.Một góc nhìn khác: không phải mọi doanh nghiệp đều phải đóng thuế ngay từ ngày đầu thành lập. Trong 3 năm đầu， doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh được miễn thuế TNDN nếu đáp ứng điều kiện. Doanh nghiệp công nghệ cao， dự án ưu đãi đầu tư cũng có thể được ưu đãi thuế 10% trong 15 năm. Nhưng đừng vì thế mà chủ quan. Cơ quan thuế đang đẩy mạnh rà soát qua dữ liệu hóa đơn điện tử. Chỉ cần doanh thu vượt ngưỡng， hoặc có dấu hiệu kê khai không trung thực。

lệnh truy thu sẽ đến. Tôi từng chứng kiến một doanh nghiệp xây dựng ở Đồng Nai bị truy thu gần 700 triệu đồng tiền thuế GTGT vì hạch toán sai chi phí vật tư. Kế toán trưởng thừa nhận: “Tưởng nhỏ， ai ngờ thành lớn”Vậy nên， thay vì hỏi chung chung “thuế doanh nghiệp ai phải đóng”， hãy xác định rõ loại hình， doanh thu， ngành nghề và ưu đãi cụ thể. Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài， doanh nghiệp trong khu công nghiệp， doanh nghiệp xã hội – mỗi loại có một chế độ thuế riêng. Cá nhân tôi cho rằng， điều quan trọng không phải là đóng nhiều hay ít， mà là đóng đúng. Đóng sai dẫn đến phạt chậm nộp 0，03%/ngày。thậm chí bị cưỡng chế hóa đơn. Một chủ doanh nghiệp ở Hà Nội từng nói với tôi: “Tôi sợ nhất không phải thuế suất cao， mà là không biết mình thuộc diện nào” Sự mơ hồ ấy chính là kẽ hở để rồi tiền phạt đội lên gấp nhiều lần số thuế gốc.