Áp lực thanh khoản tại các doanh nghiệp tài chính không còn là câu chuyện của riêng ai. Sáng 20/6ệptàichínhvayvốnKhiáplựcthanhkhoảngõcửatừngngàhướng dẫn du lịch tiết kiệm， một giám đốc tài chính của công ty cho vay tiêu dùng tại TP.HCM kể với tôi rằng chị vừa phải xoay 30 tỷ đồng trong 48 giờ để trả nợ vay đến hạn. Lãi suất huy động tăng， dòng tiền từ trái phiếu chững lại， trong khi dư nợ cho vay khách hàng vẫn phải duy trì. “Không vay thì mất khách， mà vay thì biên lợi nhuận mỏng đi”， chị nói. Câu chuyện này không đơn lẻ. Nhiều doanh nghiệp tài chính đang quay lại kênh vay vốn doanh nghiệp truyền thống với tần suất dày hơn。nhưng điều kiện đã khác trước rất nhiều.Ngân hàng thương mại vẫn là đối tác chính。nhưng họ siết chặt hơn. Một cán bộ tín dụng tại Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) cho biết hồ sơ vay của các công ty tài chính tiêu dùng giờ phải kèm báo cáo dòng tiền chi tiết theo tuần， không chỉ theo quý. Tỷ lệ cho vay trên giá trị tài sản đảm bảo giảm từ 70% xuống 50-60% với nhiều hợp đồng. Lãi suất vay doanh nghiệp tài chính hiện phổ biến 9-11%/năm， cao hơn 2-3 điểm phần trăm so với năm 2022. Điều này khiến bài toán vay vốn doanh nghiệp trở nên nhạy cảm hơn bao giờ hết. Không ít doanh nghiệp tài chính chuyển sang vay các tổ chức tài chính quốc tế hoặc phát hành trái phiếu doanh nghiệp ra công chúng， nhưng kênh này cũng không dễ thở khi nhà đầu tư cá nhân ngày càng thận trọng.Thực tế tại một công ty tài chính có vốn nước ngoài tại Hà Nội cho thấy họ đã dùng hạn mức vay vốn doanh nghiệp từ hai ngân hàng nội địa để bù đắp thiếu hụt thanh khoản tạm thời. Giám đốc điều hành công ty này thừa nhận: “Chúng tôi không muốn phụ thuộc quá nhiều vào một kênh， nhưng hiện tại vay vốn doanh nghiệp từ ngân hàng vẫn là giải pháp nhanh nhất” Một điểm đáng chú ý: các doanh nghiệp tài chính nhỏ và vừa gặp khó hơn nhiều so với các tên tuổi lớn. Họ không có tài sản đảm bảo dồi dào， lịch sử tín dụng ngắn， và thường phải chấp nhận lãi suất cao hơn 1。

5-2%/năm. Tôi cho rằng đây là nghịch lý: chính các doanh nghiệp tài chính nhỏ cần vay vốn doanh nghiệp để mở rộng danh mục cho vay lại là nhóm bị siết chặt nhất.Vậy làm thế nào để vay vốn doanh nghiệp hiệu quả trong bối cảnh này?

Quan sát từ thực tế， các doanh nghiệp tài chính thành công thường chuẩn bị bộ hồ sơ gồm ba lớp: báo cáo lưu chuyển tiền tệ dự phóng 12 tháng， kịch bản stress test với lãi suất tăng 3%， và cam kết duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới 3%. Họ cũng đàm phán lãi suất theo bậc thang。không chấp nhận lãi suất cố định cho toàn bộ kỳ hạn. Một lãnh đạo ngân hàng chia sẻ thêm: “Chúng tôi đánh giá cao doanh nghiệp tài chính biết rõ giới hạn của mình， thay vì vay quá tay rồi đảo nợ” Cách tiếp cận minh bạch và có kịch bản rủi ro rõ ràng giúp hồ sơ vay vốn doanh nghiệp được xét duyệt nhanh hơn， đôi khi chỉ trong 5-7 ngày làm việc.Nhìn rộng hơn， xu hướng vay vốn doanh nghiệp của các doanh nghiệp tài chính đang phản ánh một thị trường tín dụng phân hóa mạnh. Nhóm dẫn đầu tiếp cận được vốn giá rẻ từ ngân hàng và tổ chức quốc tế。nhóm giữa phải chấp nhận chi phí cao hơn， nhóm yếu gần như bị đẩy ra khỏi cuộc chơi. Điều này có thể dẫn đến sự thanh lọc tự nhiên trong ngành cho vay tiêu dùng và cho vay doanh nghiệp nhỏ. Cá nhân tôi nghĩ rằng các cơ quan quản lý nên có cơ chế riêng cho vay vốn doanh nghiệp tài chính， ví dụ như gói tái cấp vốn có điều kiện kèm giám sát chặt chẽ， thay vì để các doanh nghiệp tự xoay xở trong im lặng. Bởi suy cho cùng， khi doanh nghiệp tài chính thiếu vốn， người chịu ảnh hưởng trực tiếp không ai khác là khách hàng vay và nền kinh tế thực.