uật Doanh nghiệp 2020 không cấm hộ kinh doanh góp vốn thành lập công ty cổ phầnộkinhdoanhcổđôngMôhìnhlạnhưngđầytiềmnăngtạiViệlẩu thái nổi tiếng， nhưng thực tế số hộ kinh doanh đứng tên cổ đông sáng lập chỉ đếm trên đầu ngón tay. Tại sao?Bởi hộ kinh doanh không có tư cách pháp nhân， không được phát hành cổ phiếu， và việc một cá nhân đại diện hộ đứng tên cổ đông lại làm nảy sinh câu hỏi: tài sản của hộ hay của cá nhân đó?

Anh Nguyễn Văn Hùng， chủ một hộ kinh doanh chuyên phân phối vật liệu xây dựng tại Bình Dương， kể: “Tôi muốn góp vốn vào công ty cổ phần của người bạn。nhưng phòng đăng ký kinh doanh yêu cầu tôi phải chuyển đổi thành doanh nghiệp trước. Mất ba tháng mới xong”Vậy hộ kinh doanh cổ đông có thực sự bị luật cấm?Không. Khoản 1 Điều 79 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định cổ đông sáng lập phải là cá nhân hoặc tổ chức. Hộ kinh doanh do một cá nhân làm chủ， nhưng không phải tổ chức theo nghĩa pháp lý. Do đó， khi hộ kinh doanh muốn trở thành cổ đông。cách duy nhất là cá nhân chủ hộ đứng tên. Tuy nhiên， ranh giới tài sản giữa hộ và cá nhân gần như không tồn tại. Rủi ro pháp lý hiện hữu: nếu hộ kinh doanh vỡ nợ， chủ hộ phải chịu trách nhiệm vô hạn， kéo theo phần vốn góp vào công ty cổ phần cũng có thể bị ảnh hưởng. Một luật sư tại TP.HCM nhận xét: “Nhiều hộ kinh doanh cổ đông chỉ là trên giấy tờ， còn thực tế họ chuyển đổi lên doanh nghiệp để minh bạch và an toàn hơn”Dẫu vậy。

vẫn có những trường hợp hộ kinh doanh cổ đông hoạt động được. Chị Trần Thị Mai， chủ hộ kinh doanh dịch vụ du lịch tại Hội An， góp 15% cổ phần vào một công ty lữ hành. Chị đứng tên cổ đông với tư cách cá nhân， nhưng dòng tiền đầu tư lại lấy từ tài khoản hộ kinh doanh. Khi công ty chia cổ tức， khoản thu nhập này được hạch toán vào hộ kinh doanh và chịu thuế thu nhập cá nhân với mức 5%. “Tôi không thấy vướng mắc gì， miễn là sổ sách rõ ràng. Nhưng để vay vốn ngân hàng， tôi vẫn phải chuyển lên công ty TNHH” chị Mai chia sẻ. Câu chuyện của chị Mai cho thấy hộ kinh doanh cổ đông không phải bất khả thi， nhưng thiếu hành lang pháp lý riêng khiến mọi thứ diễn ra theo kiểu “lách”.Thực tế， các chuyên gia kinh tế nhìn nhận mô hình hộ kinh doanh cổ đông như một bước đệm. Ông Lê Duy Bình， chuyên gia của Economica Vietnam， nói: “Hộ kinh doanh cổ đông phản ánh nhu cầu tham gia thị trường vốn của khu vực kinh tế phi chính thức. Nhưng nếu không có quy định cụ thể， các hộ này dễ rơi vào tranh chấp khi cổ đông khác yêu cầu minh bạch tài chính” Đồng quan điểm。bà Phạm Thị Thu Hằng， chủ một hộ kinh doanh may mặc tại Hà Nội， đã rút lui sau hai năm làm cổ đông. “Tôi góp 200 triệu đồng vào một công ty cổ phần， nhưng khi công ty thua lỗ， chủ nợ đến tận nhà tôi đòi vì họ biết tôi là chủ hộ kinh doanh. Tôi bán xe để trả nợ. Quá mạo hiểm” bà Hằng kể.Nhìn từ góc độ quản lý， việc hộ kinh doanh cổ đông chưa được luật hóa rõ ràng tạo ra khoảng trống. Bộ Kế hoạch và Đầu tư từng đề xuất sửa đổi Luật Doanh nghiệp để cho phép hộ kinh doanh chuyển đổi linh hoạt， nhưng đến nay chưa có động thái cụ thể. Trong khi chờ đợi， các hộ kinh doanh muốn tham gia cổ phần nên cân nhắc chuyển lên doanh nghiệp nhỏ và vừa， vừa bảo vệ tài sản cá nhân。

vừa tận dụng được ưu đãi thuế. Còn nếu vẫn quyết định trở thành hộ kinh doanh cổ đông， hãy chuẩn bị một bộ hồ sơ pháp lý chặt chẽ và một luật sư riêng. Bởi trên thương trường， miệng lưỡi không thay được hợp đồng.