Chốt quyền nhận cổ tức bằng cổ phiếu của CTCP Sữa Việt Nam (VNM) ngày 15/7 tới đây sẽ là đợt phát hành lớn nhất kể từ đầu năm. Tỷ lệ 5:1ôngtinmớinhấtvềcổtứcbằngcổphiếuNhữngconsốbiếtnócách làm cá chiên。tức cứ 5 cổ phiếu cũ nhận 1 cổ phiếu mới， không chia cổ tức tiền mặt. Động thái này diễn ra sau khi VNM công bố lợi nhuận sau thuế quý II giảm 12% so với cùng kỳ， xuống còn 1.850 tỷ đồng. Ban lãnh đạo lý giải việc giữ lại tiền để tái đầu tư vào mảng nước giải khát và xuất khẩu. Nhà đầu tư nước ngoài đang nắm giữ gần 60% cổ phần， họ sẽ nhận cổ phiếu mới thay vì tiền mặt. Một số quỹ đầu tư cho rằng đây là cách để doanh nghiệp bảo toàn dòng tiền trong bối cảnh lãi suất huy động tăng.Cổ tức bằng cổ phiếu thông tin mới nhất từ HOSE cho thấy， tính đến ngày 10/7， đã có 47 doanh nghiệp niêm yết thông báo chia cổ tức bằng cổ phiếu， tăng 22% so với cùng kỳ năm ngoái. Đáng chú ý， nhóm bất động sản và xây dựng chiếm gần một nửa. Đơn cử。

CTCP Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật TP.HCM (CII) dự kiến phát hành thêm 120 triệu cổ phiếu để trả cổ tức năm 2023 với tỷ lệ 10%. Giá cổ phiếu CII hiện quanh 15.000 đồng， thấp hơn nhiều so với mệnh giá 10.000 đồng， việc nhận cổ phiếu giúp cổ đông duy trì tỷ lệ sở hữu mà không cần bỏ thêm tiền. Tuy nhiên， pha loãng EPS là điều không tránh khỏi. Tôi để ý thấy nhiều nhà đầu tư cá nhân vẫn nhầm tưởng cổ tức cổ phiếu là “lãi”， trong khi thực chất giá trị tài khoản không đổi ngay sau ngày giao dịch không hưởng quyền.Một điểm đáng lưu ý: cổ tức bằng cổ phiếu thông tin mới nhất cũng ghi nhận làn sóng từ các ngân hàng. Vietcombank (VCB) vừa trình Đại hội đồng cổ đông kế hoạch chia cổ tức bằng cổ phiếu tỷ lệ 15% từ lợi nhuận để lại. Nếu được thông qua。vốn điều lệ VCB sẽ tăng thêm hơn 8.000 tỷ đồng. Trao đổi với tôi， một chuyên viên phân tích tại SSI cho rằng việc trả cổ tức bằng cổ phiếu giúp ngân hàng tăng vốn cấp 1 mà không cần phát hành riêng lẻ， trong bối cảnh room ngoại đã cạn. Nhưng ông cũng thẳng thắn: “Nhà đầu tư cần đọc kỹ phương án kinh doanh， bởi nếu lợi nhuận không theo kịp tốc độ tăng vốn， cổ đông sẽ bị pha loãng thu nhập trên mỗi cổ phần”. Thực tế， nhiều doanh nghiệp sau khi chia cổ tức cổ phiếu liên tục đã có EPS sụt giảm 2-3 năm liền.Nhìn vào diễn biến giao dịch tuần qua， nhóm cổ phiếu sắp chốt quyền nhận cổ tức bằng cổ phiếu thường có thanh khoản tăng vọt trước ngày giao dịch không hưởng quyền 5-7 phiên. Điển hình là DGC (Đức Giang) tăng trần 3 phiên liên tiếp trước ngày chốt quyền 20/6 vừa qua， dù sau đó điều chỉnh giảm 8%. Hiện tượng “mua đuổi” này không mới， nhưng năm nay có phần mạnh hơn nhờ dòng tiền nhàn rỗi từ kênh tiết kiệm chuyển sang. Tôi cho rằng nhà đầu tư nên tỉnh táo: cổ tức bằng cổ phiếu thông tin mới nhất không phải là yếu tố cơ bản để định giá doanh nghiệp. Nó chỉ là một phần của chính sách phân phối lợi nhuận. Điều quan trọng hơn cả là dòng tiền hoạt động và triển vọng ngành. Chẳng hạn， một doanh nghiệp thép chia cổ tức cổ phiếu trong lúc giá thép lao dốc thì cổ đông nhận thêm giấy。không phải tiền.Về mặt thủ tục， Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM vừa cập nhật danh sách 12 doanh nghiệp dự kiến chốt quyền trong tháng 8， trong đó có TNG， MSH， PVD. Ngày giao dịch không hưởng quyền thường trước ngày đăng ký cuối cùng một phiên. Nhà đầu tư cần lưu ý hạn chót nộp tiền thuế thu nhập cá nhân (nếu có) và theo dõi thông báo chính thức từ Trung tâm Lưu ký. Có một chi tiết nhỏ nhưng nhiều người bỏ qua: cổ phiếu phát hành thêm để trả cổ tức thường bị hạn chế giao dịch 30-60 ngày tùy quy định doanh nghiệp. Vì vậy， không thể bán ngay nếu cần tiền gấp. Cá nhân tôi từng chứng kiến một nhà đầu tư F0 mua 10.000 cổ phiếu để nhận cổ tức。đến khi cần tiền lại không bán được vì cổ phiếu chưa về tài khoản. Bài học là đừng chỉ nhìn vào tỷ lệ chia hấp dẫn mà quên đi tính thanh khoản của khoản đầu tư.