Hàng loạt doanh nghiệp niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam vừa công bố thay đổi người đại diện pháp luật trong năm 2024. Điều đáng nóiệpniêmyếtvàngườiđạidiệnphápluậtNhữngrủiropháplýkhôngthểxemnhẹdu lịch tiết kiệm， phần lớn các thay đổi này diễn ra âm thầm， chỉ được hé lộ qua các văn bản công bố thông tin laconically gửi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Một giám đốc pháp chế của công ty chứng khoán tại TP.HCM kể với tôi rằng， có những vụ việc ông chỉ biết người đại diện pháp luật mới của đối tác niêm yết sau khi hợp đồng đã được ký kết – một sự bất cập không hiếm gặp.Người đại diện pháp luật của doanh nghiệp niêm yết không đơn thuần là người ký giấy tờ. Theo Luật Doanh nghiệp 2020， người đại diện pháp luật là cá nhân đại diện cho công ty thực hiện quyền và nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch， đồng thời chịu trách nhiệm trước pháp luật về hành vi của mình. Với doanh nghiệp niêm yết， vai trò này còn gắn với nghĩa vụ công bố thông tin， trách nhiệm giải trình trước cổ đông và các cơ quan quản lý. Thực tế cho thấy。

nhiều vụ vi phạm công bố thông tin của doanh nghiệp niêm yết bắt nguồn từ việc người đại diện pháp luật ký các báo cáo tài chính thiếu kiểm chứng hoặc chậm trễ trong việc thông báo thay đổi nhân sự chủ chốt.Câu chuyện tại một doanh nghiệp niêm yết ngành xây dựng trên HNX là ví dụ. Đầu năm 2024， công ty này bổ nhiệm người đại diện pháp luật mới。nhưng mãi đến ba tháng sau mới gửi thông báo đến Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội. Khoảng thời gian đó， một số hợp đồng thi công lớn vẫn do người cũ đại diện ký kết， dẫn đến tranh chấp về hiệu lực pháp lý khi đối tác yêu cầu xác nhận thẩm quyền. Vụ việc tuy chưa đến mức khởi kiện， nhưng đủ để thấy rằng sự chậm trễ trong cập nhật người đại diện pháp luật có thể tạo ra lỗ hổng pháp lý nghiêm trọng cho doanh nghiệp niêm yết.Ở góc nhìn quản trị， việc người đại diện pháp luật đồng thời giữ chức vụ chủ tịch hội đồng quản trị hoặc tổng giám đốc tại nhiều doanh nghiệp niêm yết đang đặt ra câu hỏi về sự chồng chéo trách nhiệm. Một chuyên gia kiểm toán nội bộ tại một công ty niêm yết lớn nhận định rằng。khi một người vừa là người đại diện pháp luật vừa là người điều hành， cơ chế kiểm soát nội bộ dễ bị vô hiệu hóa. Ông kể về trường hợp một doanh nghiệp niêm yết ngành thép: người đại diện pháp luật ký hợp đồng vay vốn trị giá hàng trăm tỷ đồng mà không có nghị quyết hội đồng quản trị， sau đó cổ đông phát hiện và kiện ra tòa. Vụ việc vẫn đang trong quá trình giải quyết， nhưng nó phơi bày rủi ro khi người đại diện pháp luật thiếu sự giám sát chặt chẽ.Doanh nghiệp niêm yết cần nhìn nhận người đại diện pháp luật như một vị trí quản trị có điều kiện。không phải chức danh hình thức. Các thay đổi nhân sự cần được công bố kịp thời， minh bạch， và bản thân người đại diện pháp luật phải được đào tạo về nghĩa vụ công bố thông tin theo Thông tư 96/2020/TT-BTC. Đừng để đến khi tranh chấp xảy ra mới nhận ra rằng， một chữ ký sai thẩm quyền của người đại diện pháp luật có thể làm rung chuyển cả một doanh nghiệp niêm yết.