ại trụ sở EVNậpđoànĐiệnlựcViệtNamđẩymạnhchuyểnđổisốDoanhnghiệpcôngnghệlàthenchốcá chim buổi trưa， Phó Tổng giám đốc Võ Quang Lâm vừa ký ban hành kế hoạch hợp tác với ba doanh nghiệp công nghệ nội địa để triển khai hệ thống giám sát lưới điện thông minh. Đây không phải động thái mới， nhưng quy mô lần này lớn hơn hẳn so với các năm trước. Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đang chuyển mình mạnh mẽ， và các doanh nghiệp công nghệ trở thành đối tác không thể thiếu.Thực tế cho thấy， EVN không còn chỉ là đơn vị độc quyền phân phối điện. Họ đã thành lập Trung tâm Điều độ hệ thống điện quốc gia， vận hành hàng nghìn trạm biến áp không người trực. Một kỹ sư tại EVN Hà Nội kể rằng， trước đây mỗi sự cố mất điện， đội ứng cứu phải mất 30-45 phút mới xác định được điểm lỗi. Giờ đây， nhờ phần mềm của một doanh nghiệp công nghệ Việt， thời gian đó rút xuống còn dưới 10 phút. Anh nói: “Có lần tôi ngồi ở trung tâm điều khiển。thấy cảnh báo từ xa， bấm nút là tổ máy tự cô lập. Nhanh không tưởng”Nhưng câu chuyện không chỉ là công nghệ. EVN đang đối mặt với bài toán kép: vừa phải đảm bảo an ninh năng lượng。vừa phải tối ưu chi phí. Các doanh nghiệp công nghệ tham gia vào chuỗi cung ứng này thường là những cái tên ít được truyền thông nhắc đến， như Viettel Solutions， FPT IS hay VNPT Technology. Họ cung cấp giải pháp đo đếm từ xa， phân tích dữ liệu tiêu thụ， và cả trí tuệ nhân tạo dự báo phụ tải. Một lãnh đạo EVN thừa nhận: “Chúng tôi không thể tự làm hết. Doanh nghiệp công nghệ giúp chúng tôi đi nhanh hơn”Số liệu từ EVN cho thấy， đến cuối năm 2024。hơn 6 triệu công tơ điện tử đã được lắp đặt， gửi dữ liệu về trung tâm mỗi 15 phút. Việc thu thập dữ liệu lớn này chỉ hiệu quả khi có các doanh nghiệp công nghệ xử lý. Một chuyên gia năng lượng nhận xét: “EVN đang dần trở thành một công ty dữ liệu， và doanh nghiệp công nghệ là đối tác chiến lược” Điều này cũng đặt ra thách thức về bảo mật， khi hệ thống lưới điện ngày càng phụ thuộc vào phần mềm.

Nhìn từ góc độ thị trường。sự hợp tác giữa tập đoàn điện lực Việt Nam và doanh nghiệp công nghệ không chỉ dừng ở hạ tầng. Các dự án điện mặt trời mái nhà， điện gió ngoài khơi đều cần hệ thống SCADA， IoT và nền tảng quản lý từ xa. EVN đã ký kết với một số doanh nghiệp công nghệ để thí điểm lưới điện siêu nhỏ tại Quảng Ninh và Ninh Thuận. Kết quả bước đầu cho thấy giảm 12% tổn thất truyền tải. Con số không lớn， nhưng đủ để thấy tiềm năng.Tôi cho rằng。mối quan hệ này sẽ còn thay đổi mạnh mẽ. Khi EVN chuyển từ độc quyền sang cạnh tranh trong khâu phân phối， doanh nghiệp công nghệ sẽ là bên thứ ba cung cấp nền tảng so sánh giá， tối ưu hóa. Điều đó tốt cho người tiêu dùng. Nhưng cũng cần cảnh giác: nếu EVN phụ thuộc quá nhiều vào một vài doanh nghiệp công nghệ。rủi ro hệ thống là hiện hữu. Bài học từ các nước láng giềng cho thấy， sự đa dạng hóa đối tác công nghệ là yếu tố sống còn.