Giá cà phê tại Việt Nam đã tăng vọt lên mức 120.000 đồng/kg vào tháng 4/2024àphêtạiViệtNamTừđạidịchđếnkỷnguyênmớicủachuỗicungứtrứng giá bao nhiêu， mức cao nhất trong vòng 30 năm qua. Điều này không chỉ phản ánh sự khan hiếm nguồn cung toàn cầu mà còn cho thấy sự thay đổi căn bản trong cách ngành cà phê tại Việt Nam vận hành. Những người trồng cà phê ở Đắk Lắk， nơi chiếm hơn 30% sản lượng cả nước， đang tận hưởng lợi nhuận chưa từng có. Ông Nguyễn Văn Hòa， một nông dân ở huyện Cư M'gar， cho biết: “Chưa bao giờ tôi thấy giá cao như vậy. Năm ngoái tôi bán 60.000 đồng/kg。năm nay gấp đôi” Tuy nhiên， niềm vui này đi kèm với lo ngại về tính bền vững của thị trường.Cà phê tại các tỉnh Tây Nguyên như Gia Lai， Kon Tum cũng chứng kiến sự dịch chuyển mạnh mẽ. Nhiều hộ dân chuyển từ trồng hồ tiêu sang cà phê do giá hồ tiêu lao dốc. Diện tích cà phê tại Việt Nam đạt khoảng 710.000 ha vào năm 2023， theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn. Sản lượng niên vụ 2023-2024 ước đạt 1，6 triệu tấn。giảm 10% so với vụ trước. Nguyên nhân chính là hạn hán kéo dài ở khu vực Tây Nguyên， khiến nhiều vườn cà phê bị mất mùa. Chị Trần Thị Mai， chủ một đại lý thu mua tại Buôn Ma Thuột， nói: “Chúng tôi thu mua không đủ hàng để giao cho đối tác. Nhiều lô hàng bị chậm tiến độ” Sự thiếu hụt này đẩy giá cà phê tại các cảng xuất khẩu như Cát Lái tăng thêm 15% so với quý trước.Trên thị trường thế giới， cà phê Robusta của Việt Nam đang chiếm ưu thế. Brazil， nước sản xuất cà phê lớn nhất thế giới， gặp khó khăn về thời tiết， khiến nguồn cung Arabica giảm. Các nhà rang xay lớn ở châu Âu và Mỹ chuyển sang mua Robusta từ Việt Nam để pha trộn. Điều này làm cho giá cà phê tại các hợp đồng kỳ hạn trên sàn London tăng 40% trong vòng 6 tháng. Tuy nhiên。không phải ai cũng hưởng lợi. Các doanh nghiệp xuất khẩu nhỏ lẻ gặp khó khăn vì chi phí vận chuyển tăng cao và thiếu container rỗng. Anh Lê Minh Tuấn， giám đốc một công ty xuất khẩu tại Đồng Nai， chia sẻ: “Chúng tôi ký hợp đồng từ đầu năm với giá 45.000 đồng/kg， giờ phải mua 100.000 đồng/kg để giao hàng. Lỗ nặng”Một điểm đáng chú ý là sự trỗi dậy của cà phê đặc sản tại Việt Nam. Các vùng trồng như Sơn La。

Điện Biên đang thử nghiệm các giống Arabica chất lượng cao. Một số hợp tác xã đã bán cà phê nhân xanh với giá 200.000 đồng/kg cho thị trường Nhật Bản và Hàn Quốc. Ông Phạm Đức Bình， chuyên gia nông nghiệp， nhận định: “Cà phê tại Việt Nam cần chuyển từ số lượng sang chất lượng. Giá cao hiện tại là cơ hội để tái đầu tư vào chế biến sâu” Thực tế， nhiều nhà máy chế biến ướt và rang xay đã mọc lên ở Đắk Lắk và Lâm Đồng trong hai năm qua. Sản phẩm cà phê hòa tan và cà phê rang xay mang thương hiệu Việt Nam đang dần chiếm lĩnh kệ siêu thị trong nước， thay thế hàng nhập khẩu.Nhìn về tương lai， ngành cà phê tại Việt Nam đối mặt với bài toán cân bằng giữa lợi nhuận ngắn hạn và phát triển bền vững. Biến đổi khí hậu đang làm thay đổi bản đồ trồng cà phê. Các tỉnh ven biển miền Trung như Quảng Trị bắt đầu thử nghiệm trồng cà phê vối， trong khi vùng Tây Nguyên có nguy cơ thiếu nước tưới vào mùa khô. Hiệp hội Cà phê – Ca cao Việt Nam khuyến nghị nông dân không mở rộng diện tích ồ ạt mà tập trung thâm canh. Một giải pháp khác là áp dụng công nghệ tưới nhỏ giọt và cảm biến độ ẩm， giúp tiết kiệm 30% lượng nước. Những mô hình này đã được thử nghiệm tại một số trang trại ở Đắk Nông và cho kết quả khả quan. Rõ ràng， cà phê tại Việt Nam không còn là câu chuyện của riêng nông dân。mà là cuộc chơi của toàn bộ chuỗi cung ứng， từ người trồng đến nhà rang xay và người tiêu dùng toàn cầu.