Hải quan là 'cửa ngõ' mà mọi doanh nghiệp Việt Nam tham gia xuất nhập khẩu đều phải đi qua. Thế nhưngệpViệtNamvàhảiquanNhữngràocảncầntháogỡlưu ý khi mở quán cà phê， không ít doanh nghiệp vẫn than trời vì thủ tục rườm rà， chi phí phát sinh và thời gian chờ đợi kéo dài. Một giám đốc doanh nghiệp logistics tại Hải Phòng kể rằng， có lô hàng chỉ vì một chứng từ nhỏ sai lệch mà phải nằm bãi gần tuần。đội chi phí lên vài chục triệu đồng. Câu chuyện không mới， nhưng nó cho thấy mối quan hệ giữa doanh nghiệp Việt Nam và hải quan vẫn còn nhiều điểm nghẽn cần giải quyết.Thực tế。

hải quan Việt Nam đã có nhiều cải cách mạnh mẽ trong những năm gần đây. Hệ thống VNACCS/VCIS giúp khai báo điện tử nhanh chóng， giảm thời gian thông quan từ vài ngày xuống còn vài giờ đối với hàng hóa đạt chuẩn. Tuy nhiên， với doanh nghiệp nhỏ và vừa， việc làm quen với công nghệ và các quy định thay đổi liên tục vẫn là bài toán khó. Anh Minh， chủ một doanh nghiệp xuất khẩu nông sản ở Đồng Tháp， chia sẻ: 'Mỗi lần có thông tư mới là tôi lại phải cử nhân viên đi tập huấn. Chi phí thì ít mà thời gian mất nhiều. Nhiều khi muốn bỏ xuất khẩu cho xong.' Lời nói có vẻ nặng nề， nhưng phản ánh đúng áp lực mà doanh nghiệp Việt Nam đang đối mặt khi làm việc với hải quan.Một điểm đáng chú ý là sự khác biệt giữa lý thuyết và thực tiễn. Trên giấy tờ， thủ tục hải quan được thiết kế để minh bạch và nhanh gọn. Nhưng khi áp dụng， việc phân loại hàng hóa。xác định trị giá tính thuế hay kiểm tra chuyên ngành lại phát sinh nhiều vướng mắc. Doanh nghiệp Việt Nam thường phải thuê đại lý hải quan để 'làm luật'， nhưng điều đó cũng đồng nghĩa với việc họ mất quyền kiểm soát trực tiếp. Tôi từng chứng kiến một doanh nghiệp dệt may phải nộp phạt vì khai sai mã HS， dù lỗi đó thuộc về nhà cung cấp nước ngoài. Hải quan yêu cầu đúng， nhưng doanh nghiệp thấy oan. Giữa hai bên， thiếu một cơ chế đối thoại thực chất.Vậy làm sao để cải thiện?Không thể chỉ đổ lỗi cho hải quan hay doanh nghiệp. Cần một cách tiếp cận từ cả hai phía. Hải quan có thể tăng cường tập huấn， đơn giản hóa biểu mẫu và công khai các vướng mắc thường gặp. Doanh nghiệp Việt Nam cũng phải chủ động cập nhật quy định， đầu tư vào nhân sự chuyên trách và xây dựng quy trình nội bộ bài bản. Một giải pháp đáng thử là thành lập các nhóm đối thoại định kỳ giữa hải quan và hiệp hội doanh nghiệp， nơi những vấn đề nóng được mổ xẻ thẳng thắn. Ở một số tỉnh như Bình Dương hay Đồng Nai， mô hình này bước đầu phát huy hiệu quả。giúp giảm khiếu nại và tăng tuân thủ tự nguyện.Nhìn rộng ra， mối quan hệ giữa doanh nghiệp Việt Nam và hải quan không chỉ là thủ tục hành chính. Nó phản ánh chất lượng môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh quốc gia. Khi doanh nghiệp còn phải 'vật lộn' với hải quan， hàng hóa Việt Nam khó có thể vươn xa. Ngược lại。

nếu hai bên hợp tác trên tinh thần cởi mở， dòng chảy thương mại sẽ thông suốt， lợi ích lan tỏa cho cả nền kinh tế. Đã đến lúc những câu chuyện than phiền về hải quan cần được thay bằng những ví dụ thành công. Và điều đó bắt đầu từ sự thay đổi trong cách cả hai bên nhìn nhận nhau.