Ông Nguyễn Văn AĐạidiệnphápluậttạicôngtycổphầnNhữngrủiropháplýítaingờbánh da lợn miền Bắc， một nhà đầu tư nhỏ lẻ。vừa nhận quyết định khởi kiện từ tòa án vì tranh chấp hợp đồng của công ty cổ phần mà ông chỉ nắm 5% cổ phần. Lý do: ông là người đại diện pháp luật theo đăng ký kinh doanh， dù trên thực tế ông không tham gia điều hành. Câu chuyện này không hiếm. Nhiều người vẫn nhầm tưởng vai trò người đại diện pháp luật tại công ty cổ phần chỉ là thủ tục hành chính. Thực tế， đó là gánh nặng pháp lý có thể ập đến bất cứ lúc nào.Theo Luật Doanh nghiệp 2020。

công ty cổ phần bắt buộc phải có người đại diện pháp luật – cá nhân đại diện cho công ty trong các giao dịch dân sự， tố tụng và trước cơ quan nhà nước. Người này có thể là thành viên HĐQT， giám đốc hoặc tổng giám đốc. Điều đáng nói: trách nhiệm không dừng ở việc ký giấy tờ. Khi công ty vi phạm pháp luật về thuế， lao động， môi trường， người đại diện có thể bị xử phạt hành chính， thậm chí chịu trách nhiệm hình sự nếu hành vi cấu thành tội phạm. Tôi từng chứng kiến một giám đốc bị cấm xuất cảnh vì công ty nợ thuế， trong khi người này chỉ đứng tên giúp bạn.Vậy làm sao để giảm thiểu rủi ro?Thứ nhất。hợp đồng lao động và thỏa thuận nội bộ cần ghi rõ giới hạn thẩm quyền của người đại diện pháp luật. Đừng để một chữ ký duy nhất có thể đặt cả công ty vào vòng lao lý. Thứ hai， doanh nghiệp nên mua bảo hiểm trách nhiệm cho người quản lý – sản phẩm chưa phổ biến ở Việt Nam nhưng đang dần xuất hiện. Thứ ba， khi cổ đông lớn hoặc HĐQT thay đổi， việc cập nhật người đại diện pháp luật tại Sở Kế hoạch và Đầu tư phải thực hiện ngay. Chậm trễ một tuần có thể khiến người cũ vẫn phải ký tá giấy tờ không liên quan.Một điểm ít được nói đến: nhiều công ty cổ phần hoạt động theo mô hình gia đình trị， người đại diện pháp luật thường là bố hoặc mẹ – những người lớn tuổi， thiếu kiến thức pháp lý. Khi xảy ra tranh chấp， họ là người đầu tiên bị triệu tập. Tôi biết một trường hợp: bà B。

62 tuổi， đứng tên đại diện pháp luật cho công ty của con trai. Con trai bà bỏ trốn khỏi địa phương sau khi công ty vỡ nợ. Bà B bị cơ quan điều tra mời làm việc liên tục vì không ai khác chịu trách nhiệm. Đây là hệ quả của việc chọn người đại diện pháp luật theo cảm tính， thiếu cân nhắc.Thị trường đang chứng kiến làn sóng thành lập công ty cổ phần để huy động vốn。nhưng không phải ai cũng hiểu rõ vai trò người đại diện pháp luật. Tôi cho rằng cơ quan đăng ký kinh doanh nên bổ sung bản cam kết trách nhiệm cho người đại diện， đồng thời tăng cường tuyên truyền về rủi ro pháp lý. Về phía doanh nghiệp， đừng bao giờ để người đại diện pháp luật trở thành “bù nhìn” – một chữ ký có thể mở ra cánh cửa tòa án， và không ai muốn điều đó xảy ra với mình.