Ông Nguyễn Văn HùngệpFDIchậtvậtvớilãisuấtngânhàngKhidòngvốnngoạikhôngcòndễthởquán lẩu cá gần đây， giám đốc tài chính một doanh nghiệp FDI chuyên sản xuất linh kiện điện tử tại Khu công nghiệp VSIP Bắc Ninh， vừa phải gia hạn khoản vay 2 triệu USD với lãi suất 8，5%/năm – cao hơn gần 2 điểm phần trăm so với hợp đồng cũ. “Chúng tôi đàm phán lại với ba ngân hàng trong nước， nhưng mức thấp nhất cũng chỉ 7，9%/năm. Trong khi đó。công ty mẹ ở Hàn Quốc vay USD chỉ với 4，2%”， ông Hùng nói. Câu chuyện của doanh nghiệp này không phải cá biệt. Nhiều doanh nghiệp FDI đang cảm nhận rõ áp lực lãi suất ngân hàng khi mà mặt bằng lãi suất cho vay VND vẫn neo cao， còn vay ngoại tệ lại bị siết chặt điều kiện.Thực tế， lãi suất cho vay VND trung bình của các ngân hàng thương mại trong nước hiện dao động 7-9%/năm đối với kỳ hạn trung và dài hạn. Với doanh nghiệp FDI， mức này có thể thấp hơn đôi chút nhờ tài sản thế chấp hoặc quan hệ tín dụng lâu năm。nhưng không đáng kể. Trong khi đó， nguồn vốn ngoại tệ – vốn được xem là “cứu cánh” của khối FDI – đang bị hạn chế bởi quy định về cho vay ngoại tệ. Ngân hàng Nhà nước chỉ cho phép vay ngoại tệ khi doanh nghiệp có nhu cầu thanh toán xuất nhập khẩu， còn vay để đầu tư máy móc trong nước thì gần như không được duyệt. Điều này đẩy nhiều doanh nghiệp FDI quay lại vay VND với lãi suất cao hơn， hoặc phải trích lợi nhuận để tái đầu tư thay vì mở rộng sản xuất.

Một khảo sát nhanh của tôi với 12 doanh nghiệp FDI tại khu vực phía Nam cho thấy， có tới 9 doanh nghiệp phàn nàn về chi phí lãi vay tăng trong 6 tháng qua. Đơn cử， một công ty dệt may có vốn đầu tư Đài Loan tại Long An cho biết lãi suất vay vốn lưu động đã tăng từ 6，8% lên 8，2%/năm chỉ trong vòng một quý. “Chúng tôi không thể chuyển hết sang vay ngoại tệ vì doanh thu nội địa chiếm 40%. Lãi suất ngân hàng tăng ăn mất gần 1，5 tỷ đồng lợi nhuận mỗi năm”。đại diện doanh nghiệp này nói. Rõ ràng， áp lực lãi suất không chỉ là câu chuyện của một vài doanh nghiệp nhỏ mà lan sang cả những tên tuổi lớn.Về phía ngân hàng。họ cũng có lý do để thận trọng. Một cán bộ tín dụng tại Vietcombank chi nhánh Bình Dương chia sẻ: “Cho vay FDI không còn dễ như trước. Chúng tôi phải đánh giá lại toàn bộ dòng tiền， bởi nhiều doanh nghiệp FDI có dấu hiệu chuyển giá hoặc vay vốn trong nước để bù đắp cho hoạt động kinh doanh ở nước ngoài. Rủi ro tỷ giá cũng khiến các khoản vay ngoại tệ trở nên kém hấp dẫn” Thực tế， tỷ giá USD/VND đã tăng gần 3% từ đầu năm， làm chi phí vay ngoại tệ thực tế (sau khi tính chênh lệch tỷ giá) không còn rẻ hơn VND là bao. Doanh nghiệp FDI lãi suất ngân hàng – mối quan hệ vốn được xem là “thuận mua vừa bán” – nay trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết.Có một chi tiết ít được nhắc đến: nhiều doanh nghiệp FDI quy mô vừa và nhỏ đang tìm đến các quỹ đầu tư nước ngoài hoặc vay từ công ty mẹ thay vì ngân hàng trong nước. Một giám đốc người Nhật của công ty sản xuất khuôn mẫu tại Hải Phòng cho biết: “Chúng tôi vay từ ngân hàng mẹ ở Tokyo với lãi suất 1。

8%/năm， chấp nhận chuyển vốn vào Việt Nam dù mất thêm chi phí. So với vay VND 8%/năm， vẫn rẻ hơn nhiều” Điều này đặt ra câu hỏi về vai trò của hệ thống ngân hàng trong việc giữ chân dòng vốn FDI. Nếu lãi suất ngân hàng tiếp tục duy trì ở mức cao， các doanh nghiệp FDI có thể sẽ tự tìm nguồn vốn khác， và hệ quả là tín dụng nội địa tăng trưởng chậm hơn， trong khi áp lực lên tỷ giá lại gia tăng.Không có giải pháp nào dễ dàng. Nhưng nhìn từ góc độ doanh nghiệp。điều họ cần không chỉ là lãi suất thấp hơn， mà là sự ổn định và minh bạch trong chính sách tín dụng. Một doanh nghiệp FDI có thể chấp nhận lãi suất 7% nếu biết chắc rằng lãi suất sẽ không nhảy vọt sau 6 tháng. Còn hiện tại， họ đang phải vật lộn với những con số biến động từng ngày， và điều đó khiến kế hoạch đầu tư dài hạn trở nên khó đoán định.