Hàng loạt doanh nghiệp niêm yết vừa công bố báo cáo tài chính quý I với những con số đáng chú ý về hoạt động thanh toán doanh nghiệp. Điển hình như một công ty thép lớn tại TP.HCM ghi nhận khoản phải thu ngắn hạn tăng 42% so với đầu nămệpniêmyếtthanhtoándoanhnghiệpNhữngkhoảnnợkhóđòivàáplựcdòngtiềbánh mì chảo buổi sáng， lên mức 3.200 tỷ đồng， trong khi dự phòng phải thu khó đòi chỉ chiếm 5%. Ban lãnh đạo doanh nghiệp này thừa nhận nhiều đối tác chậm thanh toán doanh nghiệp kéo dài， ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch đầu tư mở rộng sản xuất.Thực tế， thanh toán doanh nghiệp giữa các doanh nghiệp niêm yết không chỉ là câu chuyện sổ sách. Một giám đốc tài chính của công ty xây dựng niêm yết trên HOSE chia sẻ: "Chúng tôi phải trích lập dự phòng 80 tỷ đồng cho các khoản phải thu từ chủ đầu tư bất động sản. Việc thu hồi vốn gặp khó khăn khiến doanh nghiệp phải vay ngắn hạn với lãi suất 11%/năm để bù đắp dòng tiền." Câu chuyện này không hiếm. Nhiều doanh nghiệp niêm yết trong ngành vật liệu， cơ khí， logistics cũng rơi vào vòng xoáy tương tự khi đối tác mất khả năng thanh toán doanh nghiệp đúng hạn.Nhìn vào bức tranh tổng thể， tỷ lệ nợ xấu tại các doanh nghiệp niêm yết thanh toán doanh nghiệp có xu hướng tăng nhẹ trong hai quý gần đây. Theo số liệu từ một công ty chứng khoán。khoảng 18% doanh nghiệp niêm yết có hệ số thanh toán nhanh dưới 1， đồng nghĩa tài sản ngắn hạn không đủ bù đắp nợ ngắn hạn. Đáng lo hơn， nhiều đơn vị phụ thuộc vào vay nóng để duy trì thanh toán doanh nghiệp， tạo ra vòng lặp nợ chéo khó gỡ. Tôi từng chứng kiến một doanh nghiệp niêm yết ngành nhựa phải bán tài sản cố định để trả nợ đối tác cung cấp nguyên liệu， dù đơn hàng xuất khẩu vẫn đều đặn.Vấn đề không nằm ở việc doanh nghiệp niêm yết thiếu tiền mặt， mà ở chỗ kỷ luật thanh toán doanh nghiệp bị xem nhẹ. Nhiều hợp đồng không quy định rõ điều khoản phạt chậm thanh toán。

hoặc có nhưng không ai thực thi. Trong khi đó， áp lực từ cổ đông và nhà đầu tư tổ chức khiến ban điều hành ưu tiên lợi nhuận kế toán hơn là dòng tiền thực. Hệ quả là các khoản phải thu phình to， nhưng tiền mặt lại cạn dần. Một chuyên gia tín dụng ngân hàng nhận xét: "Doanh nghiệp niêm yết thanh toán doanh nghiệp chậm thường có điểm tín dụng thấp hơn， và chi phí vay vốn của họ đội lên đáng kể."Đã đến lúc cơ quan quản lý cần siết chặt hơn nữa việc công bố thông tin về tuổi nợ phải thu của doanh nghiệp niêm yết. Bản thân các doanh nghiệp cũng nên xem thanh toán doanh nghiệp là một chỉ số quản trị rủi ro， không phải thủ tục giấy tờ. Một vài đơn vị đã tiên phong áp dụng chính sách chiết khấu thanh toán sớm 2-3% để khuyến khích đối tác trả nợ đúng hạn， và kết quả dòng tiền được cải thiện rõ rệt. Đó là hướng đi thực tế， thay vì ngồi chờ những khoản nợ khó đòi biến thành gánh nặng trên bảng cân đối kế toán.