Giá vàng thế giới đêm qua lại vượt mốc 2.400 USD/ounce sau khi Fed phát tín hiệu hạ lãi suất vào tháng 9. Nhưng điều đáng nói hơn cả làn sóng trú ẩn an toàn này là hệ lụy trực tiếp lên tín dụng doanh nghiệpávàngthếgiớibiếnđộngtíndụngdoanhnghiệpchịuáplựckélẩu gà dưới 100 nghìn， đặc biệt ở các thị trường mới nổi. Tôi vừa trao đổi với một giám đốc tài chính của doanh nghiệp dệt may tại TP.HCM， anh cho biết lãi suất vay vốn bằng USD đã tăng thêm 1。2% trong hai tuần qua， trong khi hợp đồng xuất khẩu sang Mỹ vẫn neo ở mức cũ. “Vàng lên， đô lên， chúng tôi gồng lỗ” anh nói ngắn gọn.Thực tế， mối tương quan giữa giá vàng thế giới và tín dụng doanh nghiệp không hề lỏng lẻo như nhiều người tưởng. Khi vàng tăng mạnh， dòng tiền có xu hướng rút khỏi tài sản rủi ro để tìm nơi trú ẩn. Các ngân hàng thương mại， vốn đã thắt chặt điều kiện cho vay từ đầu năm。càng có cớ nâng lãi suất và yêu cầu thêm tài sản đảm bảo. Một báo cáo nội bộ của một ngân hàng cổ phần lớn mà tôi có được cho thấy dư nợ tín dụng doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất đã giảm 3% so với quý trước， trong khi tỷ lệ nợ xấu nhóm này tăng nhẹ lên 2，1%.Không chỉ Việt Nam， các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Indonesia， Thái Lan cũng đang vật lộn. Chị Nguyễn Thị Hồng， chủ một xưởng sản xuất bao bì ở Bình Dương， kể rằng ngân hàng yêu cầu bổ sung giấy tờ chứng minh doanh thu ba tháng gần nhất， trong khi đơn hàng quý III đang chậm do đối tác châu Âu giảm nhập. “Vay vốn giờ khó hơn lên trời. Mà không vay thì không mua được nguyên liệu” chị nói。giọng pha chút bất lực. Câu chuyện này không cá biệt. Khảo sát nhanh của tôi với 12 doanh nghiệp nhỏ tại khu công nghiệp Tân Tạo cho thấy 9/12 đang phải trì hoãn kế hoạch mở rộng sản xuất vì chi phí vay tăng.Vậy đâu là điểm tựa?

Một số doanh nghiệp chọn cách phòng ngừa rủi ro bằng hợp đồng kỳ hạn vàng hoặc ngoại tệ。nhưng chi phí không hề rẻ. Chuyên gia kinh tế Trần Đình Thiên nhận định với tôi rằng: “Giá vàng thế giới tăng là chỉ báo tâm lý， còn tín dụng doanh nghiệp mới là nơi áp lực thực sự hiện hữu. Chính sách tiền tệ cần linh hoạt hơn， thay vì để doanh nghiệp tự xoay xở” Ông cũng lưu ý rằng nếu Fed thực sự hạ lãi suất vào tháng 9， áp lực lên tín dụng doanh nghiệp có thể dịu bớt vào cuối năm， nhưng độ trễ sẽ kéo dài ít nhất một quý.

Nhìn vào diễn biến hiện tại。tôi cho rằng mối lo lớn nhất không phải là giá vàng thế giới cao hay thấp， mà là sự chênh lệch ngày càng rộng giữa chi phí vốn và khả năng hấp thụ của doanh nghiệp. Khi vàng còn được xem là kênh trú ẩn， dòng tín dụng sẽ còn chảy về những nơi an toàn hơn là sản xuất kinh doanh. Các doanh nghiệp hiểu điều này hơn ai hết， và họ đang tự tìm cách thích nghi – bằng cách thu hẹp quy mô， chuyển hướng sang thị trường ít rủi ro hơn， hoặc đơn giản là chờ đợi. Nhưng chờ đợi trong bối cảnh giá vàng thế giới leo thang và tín dụng doanh nghiệp thắt chặt chưa bao giờ là chiến lược tốt.