Giá dầu thô Brent giao tháng 9 trên sàn ICE London chốt phiên 15/8 ở mức 82ốnđiềulệvàgiádầuNhữngconsốbiếtnóitừthịtrườdầu ăn đang hot，4 USD/thùng， tăng 1，2% so với phiên trước đó. Một mức tăng không lớn， nhưng đủ để kích hoạt làn sóng điều chỉnh vốn điều lệ tại các doanh nghiệp xăng dầu nội địa. Ông Nguyễn Văn Thắng， Giám đốc một công ty thương mại dầu khí tại Hải Phòng， cho biết đã trình đại hội đồng cổ đông phương án tăng vốn điều lệ từ 150 tỷ lên 220 tỷ đồng. Lý do: hợp đồng nhập khẩu dầu diesel kỳ hạn 6 tháng cần ký quỹ cao hơn 30% so với đầu năm， trong khi hạn mức tín dụng ngân hàng không thay đổi. “Giá dầu lên。vốn lưu động theo đó cũng phải lên. Không tăng vốn điều lệ thì không đủ điều kiện mở L/C” ông Thắng nói.Không riêng gì doanh nghiệp nhỏ. Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) công bố nghị quyết HĐQT về việc điều chỉnh kế hoạch tăng vốn điều lệ năm 2024 từ 12.900 tỷ lên 15.000 tỷ đồng， tương ứng mức tăng gần 16%. Văn bản gửi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước hôm 12/8 nêu rõ: “Biến động giá dầu thế giới làm gia tăng nhu cầu vốn cho hoạt động kinh doanh và đầu tư cơ sở hạ tầng tồn trữ” Đọc kỹ thì thấy đây không phải động thái bốc đồng. Giá dầu tăng 10% kéo theo chi phí nhập khẩu tăng tương ứng， trong khi biên lợi nhuận xăng dầu vốn mỏng， chỉ khoảng 2-3%. Vốn điều lệ vì thế trở thành tấm đệm thanh khoản bắt buộc.

Tôi có dịp theo dõi báo cáo tài chính quý II của 12 doanh nghiệp niêm yết ngành dầu khí. Có một chi tiết đáng chú ý: 9 trong số đó ghi nhận khoản mục “vốn điều lệ” tăng so với cùng kỳ， mức tăng phổ biến 8-25%. Điều này diễn ra trong bối cảnh giá dầu dao động trong biên độ 78-85 USD/thùng suốt ba tháng qua. Một kế toán trưởng tại công ty có vốn điều lệ 400 tỷ đồng chia sẻ thẳng thắn: “Giá dầu lên 5 USD/thùng， chúng tôi phải xoay thêm 40-50 tỷ đồng vốn lưu động. Tăng vốn điều lệ là cách duy nhất để giữ tỷ lệ nợ/vốn chủ sở hữu dưới 3 lần， tránh bị ngân hàng siết hạn mức”Nhìn rộng hơn， mối quan hệ giữa vốn điều lệ và giá dầu không chỉ là câu chuyện của doanh nghiệp. Ở góc độ quản lý nhà nước， Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo sửa đổi Nghị định 83/2014 về kinh doanh xăng dầu， trong đó có đề xuất yêu cầu doanh nghiệp đầu mối phải duy trì vốn điều lệ tối thiểu 500 tỷ đồng。tăng gấp đôi so với quy định hiện hành. Lý giải được đưa ra: giá dầu biến động mạnh khiến các doanh nghiệp có vốn điều lệ thấp dễ rơi vào tình trạng mất cân đối tài chính， thậm chí găm hàng chờ giá lên. Một cán bộ Vụ Thị trường trong nước nói với tôi: “Vốn điều lệ nhỏ thì khó chịu được sốc giá dầu. Chúng tôi muốn nâng ngưỡng để sàng lọc năng lực thực sự”Vậy nên。đừng xem nhẹ con số vốn điều lệ trên giấy phép kinh doanh. Nó là hệ quả trực tiếp của giá dầu， và cũng là biến số mà nhà đầu tư nên theo dõi khi đánh giá cổ phiếu ngành dầu khí. Cá nhân tôi cho rằng trong nửa cuối năm 2024， làn sóng tăng vốn điều lệ sẽ tiếp diễn， tập trung ở nhóm doanh nghiệp có hợp đồng nhập khẩu dài hạn. Giá dầu có thể hạ nhiệt， nhưng ký quỹ thương mại thì không giảm ngay. Một giám đốc tài chính ví von: “Vốn điều lệ giống như bình chứa nhiên liệu. Giá dầu càng cao， bình càng phải to” Nghe có vẻ đơn giản， nhưng đó là bài toán sống còn của không ít doanh nghiệp lúc này.