Hai giờ sángộcđuahạtầngvàáplựcchiphígiải pháp mua xe ô tô， bãi container cảng Cát Lái vẫn sáng đèn. Hàng trăm xe đầu kéo xếp hàng chờ bốc dỡ. Một tài xế tên Hùng， quê Long An。nói với tôi rằng anh đã chờ gần bốn tiếng đồng hồ mà chưa được vào cổng. "Ngày nào cũng vậy， kẹt từ trong cảng ra tới đường Nguyễn Thị Định. Có hôm tôi chạy một chuyến mất cả ngày trời." Câu chuyện của Hùng không phải cá biệt. Nó phản ánh một thực tế đang diễn ra tại trung tâm logistics TPHCM: hạ tầng quá tải trong khi nhu cầu vận chuyển tăng chóng mặt.Theo số liệu từ Sở Giao thông Vận tải TPHCM。riêng cảng Cát Lái mỗi năm xử lý hơn 7 triệu TEU， chiếm gần 50% tổng sản lượng container cả nước. Nhưng hệ thống giao thông kết nối cảng với các khu công nghiệp， kho bãi ở Bình Dương， Đồng Nai lại chưa theo kịp. Đường Vành đai 2 đoạn qua Quận 2 (nay là TP Thủ Đức) vẫn còn dang dở. Vành đai 3 đang thi công， dự kiến đến 2026 mới hoàn thành. Trong lúc chờ đợi， các doanh nghiệp logistics TPHCM phải xoay xở với đủ chiêu: thuê bãi ngoài， dùng xe tải nhỏ trung chuyển， thậm chí chấp nhận giao hàng chậm để tránh phí lưu bãi. Một giám đốc công ty vận tải ở Quận 7 kể: "Mỗi tháng tôi mất thêm 200 triệu đồng vì xe nằm chờ. Không làm gì được， hạ tầng là vậy."Chi phí logistics ở Việt Nam hiện chiếm khoảng 16-20% GDP， cao hơn nhiều so với mức 10-12% của các nước phát triển. Tại TPHCM， gánh nặng này còn lớn hơn do giá thuê kho bãi tăng phi mã. Khảo sát của một đơn vị nghiên cứu thị trường cho thấy giá thuê kho tại các quận ven như Bình Tân， Tân Phú đã tăng 30-40% so với năm 2020. Nhiều doanh nghiệp nhỏ buộc phải dời kho ra xa trung tâm。đến Long An hoặc Bà Rịa - Vũng Tàu， nhưng đổi lại là thời gian vận chuyển dài hơn và chi phí xăng dầu cao hơn. Chị Lan， chủ một công ty xuất khẩu thủy sản ở Quận 4， than thở: "Trước đây tôi thuê kho ở Bình Chánh， giờ giá cao quá phải chuyển về Bến Lức. Mỗi container đi cảng Cát Lái mất thêm 2 tiếng， nhưng không còn cách nào khác."

Ở góc nhìn tích cực， một số dự án hạ tầng logistics TPHCM đang được đẩy nhanh. Cảng Cát Lái mở rộng giai đoạn 2， cảng Hiệp Phước， cảng Cần Giờ đang được nghiên cứu. Trung tâm logistics Long Bình (TP Thủ Đức) quy mô 60 ha đi vào hoạt động từ năm 2023 bước đầu giải tỏa áp lực cho khu vực phía Đông. Tuy nhiên， theo tôi， những nỗ lực này vẫn chưa đủ. Vấn đề lớn nhất là sự kết nối giữa các phương thức vận tải. Đường sắt từ cảng Cát Lái đến các khu công nghiệp gần như bỏ ngỏ. Vận tải thủy nội địa cũng chưa được khai thác hiệu quả. Trong khi đó。xe tải vẫn là phương tiện chính， gây áp lực lên đường bộ và ô nhiễm môi trường.Có một điều ít ai để ý: logistics TPHCM không chỉ là câu chuyện hạ tầng. Nó còn là bài toán về quy hoạch và quản lý. Việc phân bố kho bãi， bến bãi thiếu tầm nhìn dài hạn khiến giá thuê đất tăng vọt。đẩy chi phí lên cao. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa - chiếm hơn 90% tổng số doanh nghiệp logistics tại TPHCM - đang vật lộn để tồn tại. Họ cần những chính sách hỗ trợ thiết thực hơn: giảm phí hạ tầng， ưu đãi thuế cho đầu tư kho bãi ngoại vi， và quan trọng nhất là một hệ thống giao thông thông minh kết nối cảng với các trung tâm phân phối. Nếu không。

TPHCM sẽ khó giữ vị thế trung tâm logistics số một cả nước trước sự cạnh tranh từ Hải Phòng và Đà Nẵng.