Giá điện tăng 8% từ ngày 1/5 khiến nhiều hộ gia đình ở Hà Nội phải cắt giảm sinh hoạt. Chị Nguyễn Thị HoaánănglượngtăngvọtNgườitiêudùngcóchịunổnấu ăn ngon， ở quận Thanh Xuân， cho biết tháng trước hóa đơn điện nhà chị là 1，2 triệu đồng， nay dự kiến lên gần 1，4 triệu. “Tôi phải tắt điều hòa sớm hơn。chỉ bật quạt”， chị nói. Đây không phải câu chuyện cá biệt. Theo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN)， giá bán lẻ điện bình quân đã điều chỉnh lên 2.204 đồng/kWh， mức tăng mạnh nhất trong ba năm qua. Liệu giá năng lượng có được không?Câu hỏi ấy đang ám ảnh không chỉ người dân mà cả doanh nghiệp sản xuất.Áp lực lên chi phí sinh hoạt là hữu hình. Một khảo sát nhanh của phóng viên tại chợ Đồng Xuân cho thấy nhiều tiểu thương đã tăng giá bán các mặt hàng thiết yếu như thịt， rau củ thêm 5-10% để bù đắp tiền điện. “Giá năng lượng có được không” – anh Trần Văn Minh， chủ quán phở trên phố Hàng Bồ， lắc đầu: “Tôi không dám tăng quá nhiều vì sợ mất khách， nhưng nếu giá điện còn lên nữa， tôi buộc phải tính lại”. Thực tế， chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5 đã tăng 0。3% so với tháng trước， trong đó nhóm điện， nước tăng 2，1%.Về phía cơ quan quản lý， Bộ Công Thương lý giải việc điều chỉnh giá điện là cần thiết để bù đắp chi phí đầu vào， tránh thua lỗ cho EVN. Tuy nhiên， nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng cần minh bạch hơn trong cơ cấu giá. Tiến sĩ Lê Đăng Doanh， nguyên Viện trưởng Viện Quản lý Kinh tế Trung ương， nhận định: “Giá năng lượng có được không phụ thuộc vào việc người dân có được tham gia giám sát hay không. Nếu cứ tăng giá mà không cải thiện dịch vụ。

niềm tin sẽ giảm sút”. Một số hộ dân phản ánh tình trạng hóa đơn tăng đột biến dù mức tiêu thụ không đổi， nghi ngờ sai sót trong ghi chỉ số.Ở góc nhìn doanh nghiệp， giá năng lượng leo thang đang bào mòn lợi nhuận. Công ty may mặc ở Bình Dương cho biết chi phí điện chiếm 15% giá thành， nay tăng thêm 2% khiến đơn hàng xuất khẩu sang EU gặp khó. “Giá năng lượng có được không” – vị giám đốc đặt câu hỏi ngược lại – “Chúng tôi chấp nhận được nếu có lộ trình rõ ràng， nhưng tăng sốc thì không”. Trong khi đó。các chuyên gia năng lượng đề xuất đẩy mạnh điện mặt trời áp mái và tiết kiệm điện để giảm áp lực. Một số hộ dân đã đầu tư pin năng lượng mặt trời， dù chi phí ban đầu cao， nhưng họ tin rằng sẽ có lợi về lâu dài.

Nhìn từ góc độ thị trường， giá năng lượng có được không còn phụ thuộc vào diễn biến giá nhiên liệu thế giới và chính sách điều hành. Với đà tăng hiện tại， dự báo CPI năm nay có thể vượt mục tiêu 4%. Người tiêu dùng như chị Hoa đành chấp nhận thắt lưng buộc bụng， còn doanh nghiệp phải tìm cách tối ưu. Câu trả lời cho “giá năng lượng có được không” có lẽ nằm ở sự cân bằng giữa lợi ích các bên – và niềm tin của công chúng vào tính minh bạch.