Hai tuần trướcạtầnggiaothôngNhữngtínhiệutừdựánđườngdâykVmạlưu ý khi vay vốn ngân hàng， tôi có dịp đi qua công trường đường dây 500kV mạch 3 đoạn qua Hà Tĩnh. Điều khiến tôi chú ý không phải là những cột thép cao chót vót， mà là hàng trăm xe ben， máy xúc mang logo của các nhà thầu điện lực đang san lấp mặt bằng cho một tuyến đường công vụ. Hóa ra， tập đoàn điện lực việt nam hạ tầng giao thông không còn là câu chuyện xa vời. Các tổng công ty như EVNCPC， EVNNPC， EVNHANOI đang lặng lẽ mở rộng sang lĩnh vực xây dựng đường dây và trạm biến áp， kéo theo đó là nhu cầu về hạ tầng giao thông nội bộ。đường vận chuyển thiết bị siêu trường siêu trọng. Một kỹ sư giám sát tại dự án cho biết， để đưa một máy biến áp 500kV nặng hơn 300 tấn từ cảng Vũng Áng lên trạm Đông Hà， đơn vị phải gia cố 17 cầu yếu và mở mới 8km đường tránh. Đây rõ ràng là hoạt động hạ tầng giao thông thuần túy， dù không được gọi tên.

Nhìn rộng ra， tập đoàn điện lực việt nam hạ tầng giao thông đang hình thành theo hai hướng. Thứ nhất， EVN tự đầu tư các tuyến đường chuyên dụng phục vụ thi công và vận hành lưới điện. Thứ hai。tập đoàn tham gia góp vốn hoặc liên danh với các doanh nghiệp giao thông để xây dựng cầu， đường gắn với hành lang tuyến điện. Một lãnh đạo Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) thừa nhận với tôi rằng， chi phí cho hạ tầng giao thông trong các dự án điện chiếm 7-12% tổng mức đầu tư， tùy địa hình. Ở vùng núi như Tây Bắc hay Tây Nguyên， con số này có thể lên tới 18%. Điều đó lý giải vì sao EVN ngày càng quan tâm đến việc tự làm đường thay vì thuê ngoài. Họ muốn kiểm soát tiến độ， chất lượng và đặc biệt là khả năng chịu tải của cầu đường – yếu tố sống còn khi vận chuyển máy móc.Tôi có dịp trò chuyện với một cán bộ Ban QLDA điện miền Trung. Anh kể: “Năm 2022， chúng tôi thuê một đơn vị giao thông làm 5km đường vào chân cột 87. Họ làm xong nhưng xe 40 tấn không qua được vì cầu tạm chỉ chịu 20 tấn. Thế là phải chờ 3 tháng làm lại. Từ đó， EVN quyết định thành lập các tổ chuyên trách về hạ tầng giao thông trong các ban quản lý dự án” Câu chuyện này không cá biệt. Nhiều dự án điện gió， điện mặt trời ở Ninh Thuận， Bình Thuận cũng gặp cảnh tương tự. Các nhà đầu tư nước ngoài như Trung Nam， BIM Group từng phàn nàn rằng đường vào dự án do EVN làm quá hẹp。không đủ cho xe siêu trường. Vô hình trung， tập đoàn điện lực việt nam hạ tầng giao thông trở thành một mắt xích mà nhiều bên phải tính đến.Vậy EVN có nên chính thức hóa vai trò này?Tôi cho rằng có， nhưng cần cơ chế rõ ràng. Hiện tại， các tuyến đường do EVN đầu tư vẫn được hạch toán vào chi phí dự án điện， sau đó bàn giao cho địa phương quản lý. Cách làm này phát sinh nhiều bất cập: địa phương không đủ kinh phí bảo trì， còn EVN thì không còn trách nhiệm. Một số tuyến đường ở Quảng Bình。Hà Tĩnh sau khi bàn giao đã xuống cấp chỉ sau một mùa mưa. Nếu tập đoàn điện lực việt nam hạ tầng giao thông được công nhận như một lĩnh vực đầu tư chính thức， EVN có thể thành lập công ty con chuyên trách， vừa làm đường cho dự án điện， vừa tham gia đấu thầu các công trình giao thông nông thôn， miền núi. Kinh nghiệm từ Tập đoàn Điện lực Pháp (EDF) cho thấy họ có hẳn một chi nhánh xây dựng hạ tầng giao thông phục vụ nhà máy điện hạt nhân và lưới truyền tải.Dĩ nhiên。

không phải ai cũng đồng tình. Một chuyên gia giao thông tại Đại học Bách khoa Hà Nội lo ngại: “EVN không có chuyên môn sâu về cầu đường. Nếu họ làm ẩu， hậu quả sẽ rất lớn” Lo ngại này có cơ sở. Nhưng thực tế， các tổng công ty điện lực đã có hàng nghìn kỹ sư xây dựng， và họ buộc phải học cách làm đường tốt hơn sau nhiều lần thất bại. Tôi tin rằng， với áp lực từ các dự án trọng điểm như đường dây 500kV mạch 3， điện gió ngoài khơi， tập đoàn điện lực việt nam hạ tầng giao thông sẽ sớm trở thành một phần không thể tách rời trong chiến lược phát triển của EVN. Vấn đề chỉ là thời gian và cách làm.