Hai tháng gần đâyệplogisticslênkếhoạchkinhdoanhĐừngđểchiphívậntảiănhếtlợinhuậhướng dẫn quay video chuyên nghiệp， giá cước vận tải biển tuyến Á - Âu tăng gần 40% so với đầu năm. Một giám đốc điều hành doanh nghiệp logistics tại Hải Phòng kể với tôi: hợp đồng vận chuyển hàng may mặc sang châu Âu ký từ tháng 2， đến tháng 5 đã lỗ nặng vì phụ phí nhiên liệu leo thang. Kế hoạch kinh doanh năm nay của công ty ông phải đập đi làm lại từ đầu. Không riêng gì ông， nhiều doanh nghiệp logistics trong nước đang loay hoay giữa bài toán chi phí và mục tiêu tăng trưởng.Thực tế， lập kế hoạch kinh doanh cho doanh nghiệp logistics không thể chỉ dựa trên số liệu quá khứ. Tôi từng chứng kiến một công ty 3PL tại Bình Dương xây dựng kế hoạch doanh thu dựa trên mức cước ổn định của năm trước。để rồi khi giá thuê container tăng vọt， họ buộc phải cắt giảm 20% nhân sự vận hành. Bài học: kế hoạch kinh doanh phải linh hoạt như chính thị trường vận tải. Các yếu tố đầu vào như giá dầu， phí cảng， tỷ giá hối đoái cần được cập nhật hàng tuần， thậm chí hàng ngày. Đừng đợi đến cuối quý mới rà soát lại.Vậy làm thế nào để kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp logistics vừa thực tế vừa có tính dự phòng?

Theo quan sát của tôi， những công ty sống sót qua các cú sốc cước phí thường áp dụng nguyên tắc 'kịch bản kép': một kịch bản lạc quan với mức tăng trưởng 10-15%。và một kịch bản thận trọng với giả định chi phí vận tải tăng 25%. Họ cũng phân bổ nguồn lực rõ ràng: 60% cho hoạt động cốt lõi， 30% cho dự phòng biến động giá， 10% cho thử nghiệm dịch vụ mới như kho ngoại quan hoặc giao hàng chặng cuối. Một điểm đáng lưu ý: đừng đặt mục tiêu lợi nhuận tuyệt đối bằng mọi giá. Trong logistics， biên lợi nhuận mỏng， nên kế hoạch kinh doanh cần tập trung vào dòng tiền và vòng quay vốn.Câu chuyện của một doanh nghiệp logistics tại Đà Nẵng có thể là ví dụ. Năm 2023， họ lên kế hoạch mở rộng đội xe container lên 50 đầu kéo. Nhưng khi nhận thấy giá cước vận tải đường bộ nội địa giảm 15% do cạnh tranh， họ quyết định giữ nguyên 35 xe và dùng vốn nhàn rỗi để đầu tư hệ thống quản lý vận tải TMS. Kết quả: chi phí vận hành trên mỗi chuyến giảm 8%， lợi nhuận gộp quý 1 tăng nhẹ dù doanh thu không đổi. Kế hoạch kinh doanh linh hoạt đã cứu họ khỏi vết xe đổ của nhiều đối thủ.Cuối cùng， đừng xem kế hoạch kinh doanh là bản báo cáo để trình duyệt. Với doanh nghiệp logistics。nó phải là công cụ sống， được cập nhật mỗi khi có biến động lớn về cước vận tải， chính sách thuế hoặc hạ tầng giao thông. Một chủ doanh nghiệp nhỏ tại TP.HCM chia sẻ: 'Tôi không cần kế hoạch hoàn hảo， tôi cần kế hoạch có thể xoay chuyển trong 24 giờ.' Có lẽ đó là tư duy đúng cho ngành logistics Việt Nam lúc này.