Ông Nguyễn Văn AáocáothườngniêntheoquyđịnhhiệnhànhNhữngđiểmdoanhnghiệpcầnlưutâmở quán cà phê， Giám đốc một công ty cổ phần tại TP.HCM， vừa bị xử phạt 30 triệu đồng vì nộp báo cáo thường niên chậm 15 ngày. Câu chuyện không mới。nhưng năm nào cũng có hàng trăm doanh nghiệp vướng vào. Báo cáo thường niên không chỉ là thủ tục hành chính đơn thuần;

nó là tấm gương phản chiếu mức độ tuân thủ quy định hiện hành của doanh nghiệp. Theo Nghị định 155/2020/NĐ-CP và Thông tư 96/2020/TT-BTC， công ty đại chúng phải công bố báo cáo thường niên trong vòng 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính， kèm theo báo cáo tài chính đã kiểm toán. Riêng công ty niêm yết còn phải tuân thủ quy định của Sở Giao dịch Chứng khoán về nội dung và thời hạn.Điều đáng nói là nhiều doanh nghiệp vẫn nhầm lẫn giữa báo cáo thường niên và báo cáo tài chính. Báo cáo thường niên bao gồm thông tin về quản trị công ty， hoạt động kinh doanh， chiến lược phát triển， và các giao dịch với bên liên quan. Bà Trần Thị B， kế toán trưởng một công ty niêm yết trên HNX， chia sẻ: “Năm ngoái。chúng tôi mất gần một tháng để rà soát lại toàn bộ nội dung báo cáo thường niên vì thiếu phần thù lao của Hội đồng quản trị. Quy định hiện hành yêu cầu công bố chi tiết từng khoản thù lao， không được gộp chung” Những chi tiết nhỏ như vậy thường bị bỏ qua， dẫn đến vi phạm không đáng có.Một điểm khác cần chú ý: báo cáo thường niên theo quy định hiện hành phải được công bố trên trang thông tin điện tử của công ty và hệ thống của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Việc chỉ gửi bản giấy không còn đủ. Thực tế， nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn duy trì thói quen nộp trực tiếp， dẫn đến chậm trễ so với yêu cầu công bố thông tin điện tử. Tôi từng chứng kiến một doanh nghiệp ngành thép phải nộp phạt 50 triệu đồng vì công bố báo cáo thường niên muộn 10 ngày trên website， dù đã nộp bản giấy đúng hạn. Quy định hiện hành không chấp nhận sự thiếu đồng bộ này.Về nội dung， báo cáo thường niên phải phản ánh trung thực tình hình hoạt động và rủi ro. Nhiều doanh nghiệp có xu hướng tô hồng kết quả kinh doanh， nhưng quy định hiện hành yêu cầu công bố cả các chỉ tiêu tài chính tiêu cực nếu có. Chuyên gia pháp lý Lê Văn C nhận định: “Cơ quan quản lý ngày càng siết chặt kiểm tra chéo giữa báo cáo thường niên và báo cáo tài chính. Sai lệch số liệu có thể bị coi là hành vi cung cấp thông tin sai lệch， với mức phạt lên đến 100 triệu đồng” Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải có quy trình kiểm soát nội bộ chặt chẽ trước khi phát hành.

Thời hạn nộp báo cáo thường niên theo quy định hiện hành là 90 ngày， nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn chờ đến sát ngày mới thực hiện. Kinh nghiệm cho thấy nên bắt đầu chuẩn bị từ tháng 12， đặc biệt là phần thuyết minh báo cáo tài chính và các giao dịch bên liên quan. Một kế toán viên tại công ty chứng khoán chia sẻ: “Chúng tôi thường lập checklist các nội dung bắt buộc của báo cáo thường niên theo Thông tư 96。sau đó phân công từng bộ phận điền thông tin từ đầu tháng 1. Nhờ vậy， đến giữa tháng 2 là xong， không bao giờ phải nộp muộn” Cách làm này đáng để các doanh nghiệp tham khảo.