háng 6 vừa quaảntrịtàichínhởdoanhnghiệpViệtNhữnglỗhổngchếtngườlưu ý khi xây dựng thói quen tốt, một công ty thép tại Bình Dương nộp đơn phá sản. Nguyên nhân không phải do thị trường bất động sản đóng băng, mà vì giám đốc tài chính đã dùng 70% vốn lưu động để mua trái phiếu doanh nghiệp của một tập đoàn bất động sản. Khi trái phiếu đáo hạn không thanh toán được, công ty mất thanh khoản. Câu chuyện này không đơn lẻ. Quản trị tài chính ở các doanh nghiệp Việt Nam đang bộc lộ những lỗ hổng cấu trúc。đặc biệt ở khối doanh nghiệp vừa và nhỏ – nơi mà quyết định tài chính nhiều khi chỉ dựa vào cảm tính của người đứng đầu.Ở nhiều công ty, quản trị tài chính ở mức độ sơ khai đến mức khó tin. Tôi từng chứng kiến một doanh nghiệp sản xuất nhựa tại Long An giữ sổ quỹ bằng... giấy nháp. Kế toán trưởng nghỉ việc đột ngột, không ai biết số dư tiền mặt thực tế là bao nhiêu. Dòng tiền ròng âm ba tháng liền nhưng ban giám đốc không hề hay biết vì báo cáo tài chính chỉ được lập mỗi năm một lần. Đó là bi kịch của quản trị tài chính ở những nơi mà hệ thống kiểm soát nội bộ bị xem là thủ tục rườm rà. Thực tế, một cuộc khảo sát của VCCI năm 2023 cho thấy 62% doanh nghiệp nhỏ và vừa không có bộ phận quản trị rủi ro tài chính riêng biệt. Con số này đáng báo động.

Vấn đề không chỉ nằm ở công cụ, mà ở tư duy. Nhiều lãnh đạo vẫn nghĩ quản trị tài chính là việc của kế toán, không phải của mình. Họ nhầm lẫn giữa ghi chép sổ sách và hoạch định chiến lược tài chính. Ở một công ty logistics tại Hải Phòng, giám đốc điều hành tự tay ký duyệt mọi khoản chi trên 10 triệu đồng。trong khi không hề biết chi phí vốn bình quân của công ty đang cao gấp đôi ngành. Quản trị tài chính ở đây bị thu hẹp thành kiểm soát chi tiêu, thiếu hẳn tầm nhìn về cấu trúc vốn và tối ưu hóa lợi nhuận. Hệ quả là doanh nghiệp cứ loay hoay với bài toán sống còn từng tháng, không dám đầu tư dài hạn.Có một điểm sáng hiếm hoi. Một số doanh nghiệp dệt may tại TP.HCM đã thuê giám đốc tài chính (CFO) bán thời gian – những người có kinh nghiệm từ tập đoàn đa quốc gia – để tái cấu trúc bộ máy tài chính. Họ xây dựng quy trình phê duyệt tín dụng nội bộ, thiết lập hạn mức rủi ro cho từng đối tác, và quan trọng nhất là đưa dữ liệu tài chính lên dashboard cập nhật hàng ngày. Quản trị tài chính ở những công ty này thoát khỏi lối mòn “làm rồi sửa”。chuyển sang mô hình dự báo dòng tiền 13 tuần – một công cụ đơn giản nhưng hiệu quả. Điều đáng nói: chi phí thuê CFO bán thời gian chỉ bằng 1/5 lương một CFO toàn thời gian, nhưng hiệu quả mang lại thì không hề nhỏ.Nhìn rộng ra, quản trị tài chính ở Việt Nam đang đứng trước áp lực phải chuyên nghiệp hóa nhanh hơn bao giờ hết. Lãi suất biến động。tỷ giá leo thang, và các quy định về trái phiếu doanh nghiệp siết chặt hơn – tất cả không cho phép sự tùy tiện. Doanh nghiệp nào còn giữ tư duy “tiền trong két là của mình, muốn tiêu sao thì tiêu” sẽ sớm trả giá. Bài học từ công ty thép Bình Dương vẫn còn nóng. Và nếu không muốn lặp lại, các lãnh đạo cần nhìn thẳng vào sự thật: quản trị tài chính không phải là báo cáo đẹp, mà là khả năng sống sót qua những cú sốc – điều mà rất nhiều doanh nghiệp Việt đang thiếu.